Free Web Hosting Provider - Web Hosting - E-commerce - High Speed Internet - Free Web Page
Search the Web

 

ÇARŞAMBA

TARIHI
    Çarsamba'nin ne zaman kurulmus olduguna dair kesin bilgiler yoktur. Ancak Yesilirmak ovasi merkezinde kurulu olan ilçenin M.Ö. 4000'lerden bugüne bir yerlesme merkezi olduguna dair görüsler vardir.
    Çarsamba M.Ö 4000'lerden itibaren Hitit, Frig ve Pers egemenlikleri altinda yasamistir. M.S. 63'de Roma Imparatorluguna baglanmis daha sonra da Bizans topraklarina katilmistir. Bu durum 1200 yillarina kadar sürmüstür.
    Beylikler döneminde Canik Beylerinden Tacettinogullarinin idaresindeydi. 1428'de Osmanli topraklanna katilan Çarsamba; Yörgüç Pasa, Haci Ali Pasa ve Hazinedarogullari tarafindan idare edilmistir.
    Çarsamba ilçesi Yesilirmak'in dogu yakasinda Çay mahallesi, bati yakasinda Saricali mahallesi olmak üzere bu alanin çevresinde gelismeye baslamistir. Çarsamba'nin bütün ovada merkez rolünü üstlenmesinde, ilki 1370 yilinda kurulmus olan panayirin etkisi büyüktür. Bu panayir Çarsamba günleri kuruldugundan ilçenin adi da buradan gelmistir.
    Osmanli Imparatorlugu zamaninda da idari teskilatta önemli bir ilçe olarak yerini almis olan Çarsamba'da Cumhuriyetten sonra 1925'de Belediye teskilati kurulmustur.

COĞRAFİ KONUMU
    Ilçe Samsun-Ordu karayolu üzerinde ve Yesilirmak'in iki yakasinda Çarsamba ovasi üzerinde kurulmustur. Dogusunda Terme, Batisinda Tekkeköy, Kuzeyinde Karadeniz kiyilari, Güneyde ise Ayvacik ve Salipazan ilçeleri ile sinirlanmistir.
    Bafra gibi Çarsamba'da Yesilirmak'in biriktirdigi birikinti ovasidir. Yesilirmak ovayi ikiye bölmektedlr. Canik daglarinin uzantisi olan daglar ilçenin güneyinde kalmaktadir. Ormanlarla kapli olan bu alanlardan denize kadar uzanan sadece çalti burnundaki ormanlik alandir. Türkiye'nin büyük akarsularindan olan 416 km. uzunlugundaki Yesilirmak ilçenin de en büyük akarsuyudur. Sivas'taki Köse Daglarindan (2801 m) dogar, Canik daglarini asarak Çarsamba ovasina ulasir, Civa burnundan Karadeniz'e dökülür.
       Yesilirmak'in denize yakin kisimlarinda delta gölleri olusmustur. Sahilde yer alan bu göller; Dumanli göl, Akarcik gölü, Akmaz gölü, Kocagöl'dür. Diger göller ise irmak yataginin degismesi sonucu olusmus göllerdir. Bunlar; Sazlik gölü, Çilme gölü, Körirmak gölüdür. Göllerin çevresi sazlik ve bataklikla çevrilidir.

IKLIMI
    Ilçede deniz iklimi hüküm sürmektedir. Her mevsim yagislidir. Yazlar az sicak, kislar ise ilik geçer. Az kar yagar. En çok yagmur yagdigi dönem Ekim ayindan Aralik ayi sonuna kadar olan dönemdir. En sicak aylar Temmuz, Agustos; en soguk aylar ise Ocak, Subattir.

SOSYO - EKONOMIK YAPISI
   Çarsamba ilçemiz Yesilirmak'in olusturdugu verimli delta ovasi üzerinde kurulmustur. Halkinin büyük bir kesimi tarimla ugrasmaktadir.
    Yesilirmak'in suladigi ova tarima son derece elverisli topraklarla kaplidir. Ilçede tarim Türkiye'ye üretim yapacak kadar gelismistir. Yetistirilen ürünler; bugday, arpa, çeltik, fasulye, soya fasulyesi, nohut, seker pancan, ay çiçegi, seftali, findik ve elma basta olmak üzere çok çesitlidir.
    Samsun misir üretiminde Türkiye'deki üretimln % 39'unu saglarken misirin çogunu Çarsamba ilçesinden elde eder.
    Ilçede 450 dekarlik alana tütün dikilmekte ve yilda ortalama 42.346 kg. tütün yetistirilmektedir. Ayrica; seker fabrikasinin üretime baslamasiyla seker pancari da yetistirilmeye baslanmistir.
    Seker fabrikasinin açilmasi özellikle köylerde büyük ve küçükbas hayvanciligin gelismesine yol açmistir.
    Ekime ve dikime elverisli alanlarin genis olmasi; çiftçilerin verimli alanlarda sebzecilik yapmalarina olanak saglamistir. Ilçede özellikle; domates, biber, patlican, salatalik, taze fasulye vb. sebzeler yetistirilerek, toptanci sebze halinde ihtiyaç duyulan illere sevk edilmek üzere pazarlanmaktadir.
    Kavakçilik ve kavak fidani yetistiriciligi de ilçede son zamanlarda gelisen bir ekonomik faaliyettir.
    Çarsamba'da sanayi alaninda da gelismeler kaydedilmektedir. Özellikle yörede üretilen findigi isleyerek; Almanya, A.B.D., Suudi Arabistan, Hollanda, Belçika, Isviçre, Birlesik Arap Emirlikleri, Italya gibi ülkelere ihraç eden özel sektöre ait üç findik kirma fabrikasi vardir. Yine deniz ürünlerini isleyerek Fransa'ya ihraç eden özel sektöre ait iki küçük fabrika mevcuttur. Orman ürünlerinin degerlendirildigi küçük isletmelerde vardir. Ilçede faaliyette bulunan küçük sanayi sitesinde ise ulastirma ve tarim araçlarinin bakim, onarim ve yedek parça gibi ihtiyaçlari karsilanmaktadir.

Atatürk`ün Çarşambaya Gelişi

ULASIMI

   Çarsamba Samsun-Ordu Devlet Karayolu üzerinde olup, Samsun'a uzakligi 37 km.dir. Hiç ulasim sorunu olmayan Çarsamba ilçesine Samsun il merkezinden demiryolu baglantisi da 1926 yilindan beri devam etmektedir

 

ÇEVRE ÇEKICILIKLERI :
    A) Tarihi ve Kültürel Degerleri :
    Ilçede ilk Tunç Çagi yerlesmeleri olan; Tepecik, Kilise Tepe, Tünbütepe Höyükleri vardir.
    Çarsamba ilçe merkezi dogu-yaka mezarligi içinde yeralan Gögceli Cami Anadolu ahsap mimarisinin en güzel örneklerinden birini olusturmaktadir. 1206 yillarinda yapildigi tahmin edilen camiye 1335 yilinda revak kismi ilave edilmistir. Cami tamamen ahsap olup, tek katlidir. Dis kismi çok kalin ve yaklasik 25 m. uzunlugundaki kalaslann birbirine geçirilmesi ile yapilmistir. Caminin en önemli özelliginden biri yapiminda hiç metal çivi kullanilmamis olmasidir. Caminin etrafindaki mezarlik garipler mezarligi olarak bilinmektedir. Cami tescil edilmis tarihi eserler kapsamindadir.

Gökceli Camii

Seyh Habil Camii

    Çarsamba'da Osmanlilar döneminden kalma camiler de vardir. Bunlar; Ridvan Bey Camii (1781), Abdullah Pasa Camii (1847), Degirmenbasi Camii (1916), Yeni Keten Camii (19. yy. sonlari), Kanarya Camii' dir. Ayrica Yaycilar Köyünde de 1619 tarihlerinde yapildigi tahmin edilen yine ahsaptan Seyh Habil Camii yer alir.
    Çarsamba ilçe merkezinde 1826 yilinda yapilmis bir de bedestan bulunur. Orjinal mimari özellikler tasiyan bedesten günümüzde de önemli ticaret merkezlerini içinde barindirarak halen kullanilmaktadir.

Rıdvanbey Camii

Bedestan

   Ilçede kaynagi pek açiklik kazanmayan fakat insanlann günden güne kutsallastirdigi çok sayida tekke ve ziyaret yerleri vardir. Bunlar;Seyhhabil köyünde Seyhhabil Tekkesi, Sigirtmaç köyünde Tepe Tekkesi, Salipazari istikametinde Yelevi Tekkesi, Beyenice ve Karaagaç köylerinde Yesil Tekkeler, Ahubaba köyünde Samayil tekkesi, Sefali köyünde Sarilik Tekkesi' dir. Ayrica Çarsamba'nin Güneybati istikametinde meshur bir su degirmeni ve bu degirmenin su oluklari üzerinde tescil edilmis tarihi bir çinar agaci vardir. Bu çinarin altinda Arap Dede'nin mezari bulunduguna inanilmaktadir

Çarşamba Köprüsünün Eski Hali

Çarşamba Köprüsünün Yeni Hali

  1931 yilinda yapilmis, Çarsamba Köprüsü de, Cumhuriyet döneminin ilçeye en önemli armagani olarak, hala hizmet vermektedir

Eski bir hamam

Tipik bir Çarşamba evi

B) Gezi ve Mesire Yerleri :
   Çarsamba ilçesi genis ovalik alanlari, Yesilirmak ve çevresindeki dogal güzellikleriyle gezip görmeye deger yörelerimizdendir.
    Ilçe, Terme ilçesi sinirlarindan baslayip, Tekkeköy ilçesi sinirlarina kadar uzanan sahilinde; Civa burnu istikametinde ilçe merkezine 10-12 km. uzakliktaki, ince kumlu plajlari ve dogal gölleriyle dikkat çeker.
    Çevreleri sazlik olan Çarsamba gölleri su ürünleri açisindan zenginlikleri ile meshurdur

C) Belirli Günler :
   Çarsamba'ya adini veren, ilki 1370 yilinda kurulmus, "Çarsamba çanagi, "Çarsamba pazari" gibi deyimlerin dogmasina neden olmus ünlü panayin artik kurulmasa da; ilçede bu tür etkinlikler gerçeklestirilmektedir.
    Her yil olmasa da; sahil köylerindeki çifçilerin üretmis olduklari seftalileri tanitmak amaciyla, ilçe merkezinde Agustos ayinda Seftali festivali düzenlenmektedir.
    Her yil belirli araliklarla yilki at yarislari yapilmaktaysa da bu yarismalar süreklilik arzetmemektedir. Yilki atlar; çevre köylerde ve ovada basibos olarak yetistirilen çesitli irklardan atlardir.
    Bazi yillar özellikle yaz aylarinda adalar semtindeki genis alanda yagli pehlivan güresleri de düzenlenir.
    Bu tür tam organize edilmemis, süreklilik göstermeyen etkinliklerden baska; ilçede geleneksel hale gelmis önemli bir senlik vardir. Bu senlik, Çarsamba Belediye Baskanligi tarafindan 20-23 Mayis tarihleri arasinda düzenlenen "Yesilirmak Kültür ve Sanat Senligidir. Senligin amaci; ilçe halkinin kültürel ve sanatsal açidan gelisimini saglamak ve Çarsamba adini tüm Türkiye'ye duyurmaktir. Senlik çerçevesinde; konserler, sergiler, gösteriler, halk oyunlari vb. gibi etkinlikler yapilmaktadir.

   D) Folklorik Degerler :
   Lozan Barisi'ndan sonra Samsun'a ve dolayisiyla Çarsamba'ya Selanik, Iskeçe, Kavala, Kafkasya, Dogu Karadeniz, Gürcistan ve diger ülkelerden gelenler yerlesmistir. Bu göçlerle gelen degisik kültürler Çarsamba da zengin bir folklor birikimi olusturmustur.
    Yöre oyunlari çok çesitlidir. Kemençe esliginde oynanan Horonlar, davul ve zurna ile oynanan Rumeli oyunlari ve Halaylar, baglama ile oynanan Kol havalari, akordion ile oynanan Kafkas Oyunlari bu çesitliligin ömekleridir.
    Yerli halk Çiftetelli ve Karismalar oynarken, digerleri kasap, Telgrafin telleri, Sarikiz, Sarhos bari, Sagir perde oduncular, Kabaceviz, Çarsamba Çiftetellisi ve Çarsamba sallamasi gibi oyunlar oynanmaktadir.
    Çesitlilik halk müzigi çalgilarina da yansimistir. Bunlar; Tezeneli sazlar, Divan sazlari, Baglama Cura, Çögür, Kemence, Zurna, Kaval, Tulum Zurna, Davul, Tef, Kasik, Zil, Tömbelek, Akordion' dur.
    Çarsamba da saz yapimida yaygindir.
    Yörede Garip, Yaylali Semah ve Kerem havalari çogunluktadir.
    Çarsamba Türküleriyle de ünlüdür. Çarsamba Dedikleri, Çarsamba'yi Sel Aldi bunlardan en ünlüleridir.
    Farklilik giysilere de yansimistir. Erkekler içlik denilen gömlek, Abapotur veya Ingiliz Külot pantolonu, Aba ceket kullanir. Ayaklara örme yün desenli veya düz çorap, sivri çarik sonralari ise lastik veya yaridan bagcikli sivri burunlu yüksek topuklu kundura veya Aceska kullanilir. Bele yün kusak sarilir. Kirsal kesimlerde Kalabalik denilen yün basliklar, Kalpaklar veya 8-12 köseli Kasket, sirtta Yelek kullanilir. Kadinlarda ise sile bezinden iç Gömlek, kadifeden sim islemeli Cepken, altta sire satenden salvar ve bütün bedeni örten kadifeden sim islemeli Üç Etek giyilir. Üç Etek üzerine Pestemal (bez önlük) veya Sal, bele yünden örme Kolon veya Gümüs Kemer takilir. Basa pul islemeli Yasmak baglanir. Ayaklara düz veya islemeli çorap giyilir. Taki olarak Besibirlik kullanilir.

Çarşambanın gece görünüşü

Yeşilırmak

E) Yemekler :
   Keskek, Misir Pastasi, Misir Çorbasi, Karalahana Çorbasi ve Sarmasi, Kaz Tiridi gibi mahalli yemekler yapilmaktadir.

  KONAKLAMA VE YEME - IÇME
   Çarsamba Kavak dibi mevkiinde bulunan Arslan Oteli, 42 kisilik yatak kapasitesiyle hizmet verebilecek nitelikli bir konaklama tesisidir.
    Ilçedeki Seker fabrikasinin misafirhanesi de isçilerin ve gelen resmi konuklarin konaklamalarina olanak saglar. Toplam 160 kisi yatak kapasitesine sahiptir.
    Çarsamba Ögretmen Evinden de konaklama tesisi olarak yararlanilabilir.
    Nitelikli yeme içme yerleri olarak; Sehir lokantasi, Ocakbasi, Subasi, Evin Lokantasi, Çirpi Lokantasi, Gelik Lokantasi sayilmaktadir. Çirpi Lokantasi döneri, Ocakbasi her türlü izgarasi, Subasi ise her türlü pidesi ile ünlüdür.

Samsun Siteleri ve Rehberi